236: พระเสตังคมณี (พระแก้วขาว)

พระเสตังคมณีหรือพระแก้วขาว วัดเชียงมั่น

พระแก้วคู่บุญของพระนางเจ้าจามเทวี

(ปล: ตามตำราภาคพิศดาร ท่านกล่าวว่าเป็นพระแก้วเทพเนรมิต 

(ไม่ได้เกิดจากฝีมือการสร้างของมนุษย์))

(ทรงเป็นผู้ครองนครหริภุณชัย และเผยแพร่พระพุทธศาสนา
ให้หยั่งรากลึกในแถบนครหริภุณชัยมาตลอดจนถึงปัจจุบันนี้)

235: พระพุทธรูปอุทิศพระราชกุศลถวายเจ้าทองจันทร์

พระพุทธปฏิมา ในพระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปอุทิศพระราชกุศลถวายเจ้าทองจันทร์
(ปางนาคปรก)

ศิลปะ : แบบรัตนโกสินทร์ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๓๖๗-๒๓๙๔ 
ขนาด : หน้าตักกว้าง ๘ เซนติเมตร สูงเฉพาะองค์พระ ๑๐.๙๐ เซนติเมตร สูงจากฐานถึงยอดเศียรนาค ๒๐ เซนติเมตร 
วัสดุ : ทองแดง 
ปัจจุบัน : ประดิษฐานภายในหอราชกรมานุสร วัดพระศรีรัตนศาสดาราม 

พุทธลักษณะ : เป็นพระพุทธรูปประทับนั่งแบบวีราสนะ แสดงปางนาคปรกโดยพระหัตถ์ทั้งข้างวางหงายช้อนบนพระเพลากับทั้งมีรูปพญานาค ๕ เศียร.. 
ขดล้อมองค์พระพุทธรูปเกือบถึงระดับพระอุระและแผ่พังพานเหนือพระเศียร พระพุทธรูปมีพักตร์ค่อนข้างเป็นวงรี พระนลาฏค่อนข้างแคบ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ พระนาสิกโด่ง.. 
พระโอษฐ์เรียว พระกรรณยาว พระเศียรประกอบด้วยเม็ดพระศกเป็นตุ่มแหลมมีเกตุมาลาและรัศมีเป็นรูปเปลวไฟ องค์พระพุทธรูปครองอุตราสงค์ห่มเฉียงเรียบเปิด.. 
พระอังสาขวามีชายอุตรสงค์ช้อนทับเหนือพระอังสาซ้ายห้อยยาวจรดพระนาภี ปลายเป็นลายเขี้ยวตะขาบ.. 
พระพุทธรูปประทับนั่งเหนือปัทมาสน์รูปกลมมีขนดนาคสามชั้นล้อมรอบสูงจนถึงระดับพระอุระ บริเวณคอของนาคด้านหน้าแต่ละเศียรเป็นลายดอกไม้หกกลีบ.. 

ส่วนด้านหลังเป็นลายดอกจันทน์ขนาดใหญ่เพียงดอกเดียว.. 

234: พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

พระพุทธปฏิมา ในพระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
(ปางอุ้มบาตร)

ศิลปะ : แบบรัตนโกสินทร์ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๓๖๗-๒๓๙๔ 
ขนาด : สูงเฉพาะองค์พระ ๑๕ เซนติเมตร สูงจากฐานถึงยอดฉัตร ๓๐ เซนติเมตร 
วัสดุ : ทองคำ บาตรลงยาสี 
ปัจจุบัน : ประดิษฐานภายในหอพระสุลาลัยพิมาน ในหมู่พระมหามณเฑียร 

พุทธลักษณะ : เป็นพระพุทธรูปประทับยืนแบบสมภังค์แสดงปางอุ้มบาตรโดยพระหัตถ์ทั้งสองประคองบาตรทางเบื้องหน้าพระองค์.. 
พระพุทธรูปมีพระพักตร์ค่อนข้างกลม พระนลาฏค่อนข้างแคบ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์เรียว และ พระกรรณยาว.. 
พระเศียรประดับด้วยเม็ดพระศกเล็กแหลมมีเกตุมาลาและรัศมีรูปเปลวไฟ พระพุทธรูปครองอุตราสงค์ห่มคลุมเรียบไม่มีลวดลายประดับ.. 
ทิ้งชายอุตรสงค์ตกลงข้างลำพระองค์ทั้งสองข้าง อันตรวาสกที่ทรงเรียบเช่นเดียวกับอุตราสงค์ ส่วนบาตรนั้นจำหลักลายดอกไม้ลงยาสี.. 
พระพุทธรูปประทับยืนเหนือปัทมาสน์ประกอบด้วยกลีบบัวหงายช้อนกันเหนือฐานเขียงรูปแปดเหลื่ยม..

233: พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

พระพุทธปฏิมา ในพระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ
(ปางห้ามญาติ)

ศิลปะ : แบบรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ พุทธศักราช ๒๕๓๐ 
ขนาด : สูงเฉพาะองค์พระ ๒๖.๘๐ เซนติเมตร สูงจากฐานถึงพระรัศมี ๓๑.๙๕ เซนติเมตร 
วัสดุ : เงิน กาไหล่ทอง 
ปัจจุบัน : ประดิษฐานภายในหอพระสุลาลัยพิมาน ในหมู่พระมหามณเฑียร 

พุทธลักษณะ : เป็นพระพุทธรูปประทับยืนแบบสมภังค์ แสดงปางห้ามญาติหรืออภัยมุทราด้วยพระหัตถ์ขวาเพียงข้างเดียว ส่วนพระหัตถ์ซ้ายทอดลงข้างพระวรกาย.. 
พระพุทธรูปมีพุทธลักษณะคล้ายพระพุทธรูปแบบสุโขทัย โดยมีพระพักตร์เป็นวงรี พระนลาฏค่อนข้างแคบ พระขนงโก่ง พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์อมยิ้มและมีพระกรรณยาว.. 
พระเศียรประดับด้วยขมวดพระเกศาเป็นก้นหอย มีเกตุมาลาและรัศมีรูปเปลวไฟอยู่เบื้องบน องค์พระพุทธรูปมีพระอังสาใหญ่บั้นพระองค์เล็กโดยครองอุตราสงค์เรียบห่มคลุมพระอังสา.. 
ปล่อยชายอุตราสงค์ให้ห้อยตกลงมาเป็นเส้นอ่อนโค้งด้านข้างพระวรกายทั้งสองข้าง อันตรวาสกที่ทรงเรียบเช่นเดียวกับอุตราสงค์คงปรากฏขอบสองชั้นที่บั้นพระองค์.. 
และจีบทบห้อยลงมาเบื้องหน้ายาวเกือบจรดข้อพระบาท พระพุทธรูปประทับยืนบนปัทมาสน์ประกอบด้วยกลีบบัวหงายและกลีบบัวคว่ำมีเกสรบัวประดับปัทมาสน์นี้วางช้อนอยู่เหนือฐานเขียงรูปแปดเหลี่ยมเบื้องล่าง.. 

232: พระพุทธรูปอุทิศพระราชกุลศลถวายพระศรีสุธรรมราชา

พระพุทธปฏิมา ในพระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปอุทิศพระราชกุลศลถวายพระศรีสุธรรมราชา

(ปางรำพึง)

ศิลปะ : แบบรัตนโกสินทร์ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๓๖๗-๒๓๙๔ 
ขนาด : สูงเฉพาะองค์พระ ๒๑.๓๕ เซนติเมตร สูงจากฐานถึงพระรัศมี ๓๔ เซนติเมตร 
วัสดุ : ทองแดง 
ปัจจุบัน : ประดิษฐานภายในหอราชกรมานุสร วัดพระศรีรัตนศาสดาราม 

พุทธลักษณะ : เป็นพระพุทธรูปประทับยืนแบบสมภังค์แสดงปางรำพึงธรรม โดยพระหัตถ์ทั้งสองยกประสานพระอุระ.. 
ด้วยพระขวาช้อนทับพระหัตถ์ซ้ายเป็นกิริยารำพึง พระพุทธรูปมีพระพักตร์ค่อนข้างเป็นวงรี พระนลาฏค่อนข้างแคบ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ.. 
พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์เรียวและพระกรรณยาวเกือบจรดพระอังสา พระเศียรประกอบด้วยเม็ดพระศกเป็นตุ่มแหลมมีเกตุมาลาและรัศมีเป็นรูปเปลวไฟ.. 
องค์พระพุทธรูปครองอุตราสงค์ห่มเฉียงเรียบเปิดพระอังสาขวามีชายอุตราสงค์ช้อนทับพระอังสาซ้ายยาวจรดพระนาภี ปลายเป็นรูปลายเขี้ยวตะขาบ.. 
อันตรวาสกที่ทรงปรากฏขอบสองชั้น พระพุทธรูปประทับยืนเหนือปัทมาสน์ประกอบด้วยกลีบบัวหงายช้อนกันสามชั้นบนฐานกลมเหนือฐานเขียงแปดเหลื่ยม.. 

231: พระพุทธรูปแก้ว

พระพุทธปฏิมา ในพระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปแก้ว
(ปางไสยาสน์)

ศิลปะ : แบบรัตนโกสินทร์ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๓๖๗-๒๓๙๔ 
ขนาด : องค์พระพุทธรูปยาว ๑๘ เซนติเมตร ฐานมีขนาด ๔.๕๓ - ๑๙.๐๖ เซนติเมตร 
วัสดุ : แก้วใส ครอบพระเศียรกาไหล่ทอง ฐานทองคำลงยาราชาวดี 
ปัจจุบัน : ประดิษฐานภายในหอพระสุลาลัยพิมาน ในหมู่พระมหามณเฑียร 

พุทธลักษณะ : เป็นพระพุทธรูปขนาดเล็กแสดงอาการบรรทมตะแคงข้างขวาแบบสีหไสยาสน์ พระเนตรหลับสนิท.. 
ชันพระกโบรหงายฝ่าพระหัตถ์ขวารองรับพระเศียร พระกรซ้ายทาบบนพระปรัศว์ พระบาทซ้ายซ้อนไว้บนพระบาทขวาเหยียดปลายพระบาท เสมอกันทั้ง ๒ ข้าง.. 
พระพุทธรูปมีพระพักตร์เป็นวงรี พระขนงโก่ง พระนาสิกโด่งกับทั้งพระโอษฐ์เรียว พระกรรณยาวจรดพระอังสาครอบพระเศียรประดับด้วยขมวดพระเกศา.. 
ขนาดเล็กมีเกตุมาลาและรัศมีรูปแหลม องค์พระพุทธรูปครองอุตราสงค์ห่มเฉียงเรียบเปิดพระอังสาขวามีชายอุตราสงค์ช้อนทบพาดผ่านพระอังสาซ้าย.. 
ปรากฎขอบอันตรวาสกที่ทรงบริเวณบั้นพระองค์และพระชงฆ์ พระพุทธรูปบรรทมเหนือแท่นบรรทมประกอบด้วยชั้นปัมท์ ๑ ชุด ขาแบบแข้งสิงห์รวม ๖ ขา.. 

จำหลักลายลงยาราชาวดี จากพุทธลักษณะข้างต้นตรงกับศิลปะแบบรัตนโกสิทร์โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๓๖๗ - ๒๓๙๔